و عبارات فعلى افزونتر از افعال بسيط و پيشوندى است . صيغهء وجه وصفى در آن ديده نمىشود . براى وجه استمرارى افعال همه جا از « مى » استفاده شده است . افعال مجهول بيشتر با « شدن » ساخته شده است . تكرار روابط و افعال كم ديده مىشود و اغلب به قرينه ، يكى حذف شده است ؛ و حذف بيشتر در جمله‌هاى دومين است . اينك مىپردازيم به شرح موارد و مثالها : 1 ) تشبيهات . تعبيرات مجازى بيشتر به صورت اضافهء تشبيهى و استعارى بيان شده است : باديهء هستى ( 64 ) بحر نامتناهى اذكر كم ( 35 ) تخم ذكر ( 32 ) حجر عنايت ( 15 ) درياى فنا ( 66 ) زمين دل ( 32 ) ساحل تفرقه ( 60 ) قدم صدق ( 64 ) كعبهء وصال ( 64 ) لباس حرف و صوت ( 35 ) لجهء فنا ( 65 ) لوح دل ( 53 ) ماهى فنا ( 60 ) . ب ) سجع . سجع و موازنه بيشتر در مقدمهء كتاب به كار رفته است : « صدر مسند ارشاد و هدايت جامع نعوت و خصايص ولايت ملاذ زمان قطب اهل حقيقت و عرفان مظهر صفات ربانى مورد اخلاق سبحانى » ( 2 ) « حرفى چند از آن انفاس براى تبرك و استيناس » ( 2 ) « طالبان صادق و مخلصان محق » ( 2 ) « از ذوق و حال است نه از حفظ و قال » ( 3 ) « از عالم وراثت و عيان است نه از علم دراست و بيان » ( 4 ) « كبراى دين و مقتدايان اهل يقين » ( 10 ) ج ) صفت . تطابق صفت و موصوف از نظر تأنيث در همهء كتاب ديده مىشود : آثار عجيبه ( 3 ) احوال عجيبه ( 2 ، 9 ) احوال مخفيه ( 20 ) ارواح طيبه ( 25 ) اشغال ظاهره ( 59 ) اعمال باطنه ( 59 ) اعمال صالحه ( 29 ) افعال حسنه ( 29 ) الفاظ متبركه ( 1 ) انفاس طيبه ( 5 ) انفاس نفيسه ( 1 ، 6 ) اوضاع بدنيه ( 20 ) انوار حقيقيه ( 25 ) حضرت عليه ( 2 ) حيات حسيه ( 20 ) حلاوت عظيمه ( 35 ) دعوات صالحه ( 7 ) سعادت عظمى ( 30 ) صفت ذاتيه ( 20 ) صفات متقابله ( 19 ) كرامات غريبه ( 9 ) كلمات قدسيه ( 2 ، 6 ) معانى حقيقيه ( 4 ) معانى ظاهره ( 4 ) مقامات شريفه ( 2 ، 8 ) . د ) افعال .